ampes [آمپس]

Genel
213 görüntülenme
[OCK, İA, TA, BAS, TAS] Esrar.  
Osman Cemal Kaygılı (1890-1945), “ampes” için “Bu da eskidir, şimdi pek kullanılmaz.” notunu düşmüş. Bulduğum kayıtlar da 1915 ile 1964 yılları arasında basılmış metinler ve yazarlarının da en yaşlısı 1890 ve en genci 1915 doğumlu. Osman Cemalin, bulgularımla örtüşen bu iddiasını doğru kabul edersek “ampes” tabirini kullanan son kuşaklar işte bu tarih aralığında doğan esrarkeşler olmalı. Bu tabir muhtemelen o tarihte artık ihtiyarlar arasında bile işlek değildi ve gençler arasındaysa tamamen unutulmuştu. 

 

Esrar; mevki ve muhite göre elsine-i ‘avâmda birçok nâmlarla tanınmaktadır şöyle ki: Keyf, fino, gonca, sarıkız, kaynar, ampes, antin, yunan, duman, gubar, paspal, hanteriş, kabza, hurda, diş, hindibaba, dalga, haşiş, zâbitduymaz, nefes, kırma, hod/hûd, püf, dem, dûdsiyâh, karabiber, fülfüldür.”  

(Hasan Bahri, r. 1331/m. 1915)  

 

Ampes çekerek her gece bin dalga geçerdim 

Çıngar çıkarıp enselenen yari seçerdim 

İskandil edip istim alıp kofti konuşsam 

Mandepsiye basmam. yine her lahza içerdim.”   

(Server Bedi) 

 

“Gördün ya, dedi, ampesi çekmekten vaz geçmezsen Tahtalıköy yolculuğu sağlam!..” 

(Naci Sadullah, 1933) 

 

“—İşte geldik. Ama bir yere kadar uğrayacağız. Çünkü burada yalnız lüle, nargile ve kabak verirler. Ampesi kendimiz götüreceğiz. dedi.  

Ampes de ne? diye sordum.  

—Esrar! cevabını verdi.” 

(Hakkı Süha, 1940) 

 

“NURİ: (Yerinden kalkar, Sipsi’yi iter. Şişman Polis kavgadan çok ayakkabısının boyanması yarıda kaldı diye kızmıştır.) Hadi bas ulan burdan, üçkâğıtçı uskumru. Ampes başına vurdu galiba.”   

(Haldun Taner, 1964)  

Eklenme: 02.08.2025 00:07
Güncelleme: 11.02.2026 01:12
Paylaş
Paylaş
Paylaş
Paylaş
Paylaş
Paylaş