kendir

Kenevir bitkisine, fakat kafa yapanından ziyade tekstilde kullanılan cinsine denir. İlle ve lakin esrar elde edilen kenevir için de “kendir” dendiği vâkidir.  Argo olmayıp her zümre tarafından kullanılır. Nişanyan, kelimenin Sanskritçeden gelmiş olabileceğini kaydediyor:

Sanskritçe gāndhāra गान्धार “1. Hindistan'da bir ülke, bugün Afganistan'da Kandahar bölgesi, 2. kenevir bitkisinin uçları” sözcüğünden alıntı olabilir; ancak bu kesin değildir. Bu sözcük gandh- गन्ध् “sivri, diken, batmak” fiilinden türetilmiştir.

“El-kınnab: bi’l-kesr ve fethu’n-nûnü’l-müşeddede; kendir otı ki kışrın urgan iderler ve yaprağın kavurup gubâr idüp yirler, ziyâde sekr virür.” 
(Hezarfen Hüseyin Efendi, m. XVII. asır) 

“Hatta işittiğimize göre göre kendir otu ekilmiş tarlaların biçilmemesi kanun ahkâmından olduğu için halk zamanı gelince bilvasıta hükümete haber verir, hükümet adamları memnu mezruatı hasat edüp bırakıvermişler.”
(Mazhar Osman, 1934)

"Arpalıkta arpa ekilir
Şehirde suyu içilir.
Kendir ekilir kilim için
Kendirden esrar çekilir.
Çok para var şu afyonda
Ekeriz, sağdıcım, ekeriz.
Ağrıya da gelir sızıya da,
Çeksin eşimiz dostumuz,
Kansın millet uykuya!"
Rıfat Ilgaz, 1953

“— Sorarım size bunun hesabını köpekler, gelir zamanı… Yakındır barışımız inşallah! Düşer orainin okkası yüz elli kaymaya… Kaça alırım sizin kötü kendiri o zaman?”
(Kemal Tahir, 1967)